Niet iedereen heeft een mbo-diploma of kan naar school. Maar werken in de praktijk, dat kunnen veel mensen wél. Voor hen bestaat sinds vijf jaar de praktijkverklaring: een officieel bewijs dat laat zien wat zij kunnen op mbo-niveau. En dat is meer waard dan je denkt.
De werkkantine van zorgboerderij De Groenerie in Harskamp zit vol. Familie, vrienden, begeleiders en collega’s schuiven aan tafel. In het midden zitten Esmee (21), Thymen (22) en Gert-Jan (37). Zij krijgen vandaag hun praktijkverklaring uitgereikt.
Een jaar geleden startte Janine Visscher, docent en projectleider Praktijkverklaringen bij Dulon College, het traject op.
Erkende documenten
“Jullie hebben alle opdrachten goed gedaan”, zegt Janine terwijl ze de mbo-verklaringen en praktijkverklaringen omhooghoudt. “Met deze documenten laat je zien: ik heb op mbo-niveau deze werkprocessen afgerond en Dulon College is het daarmee eens.”
Met werkprocessen worden de praktische vaardigheden bedoeld die bij een mbo-diploma horen. Voor Esmee is dat bijvoorbeeld het snijden van groenten en het vacuüm verpakken van maaltijden. De beoordelingen van de werkbegeleider zijn beoordeeld door de examencommissie.
Esmees voet wipt zenuwachtig op en neer. Zij krijgt straks niet één, maar twee verklaringen: Assistent Dienstverlening (net als Thymen en Gert-Jan) én Assistent Horeca, Voeding of Voedingsindustrie. Allebei op mbo-niveau 1.
Een stapje vooruit in de dagbesteding
Al jaren helpen zij op De Groenerie in de dagbesteding. Esmee staat in de winkel met landbouwproducten en sinds kort ook in de keuken om maaltijden te bereiden. Thymen en Gert-Jan doen allerlei klusjes op het erf. Om 17.00 uur sluiten ze de dag af met een drankje.
Een belangrijk gebaar, vindt begeleider en initiatiefnemer Richard Hardeman.“Bij ons is iedereen gelijk. Ik zag al jaren hoe goed Esmee, Thymen en Gert-Jan zich inzetten. Ik wilde hen een stapje vooruit helpen.”
Deze praktijkverklaringen gaven het drietal opnieuw een doel. “Nu kunnen ook zij op een verjaardag zeggen: kijk, dit heb ik behaald”, vertelt Richard.
Leren maakt nieuwsgierig
Ook Sonja van der Vlist, zorg- en onderwijscoördinator bij De Groenerie, zag hen veranderen. “Ze zijn zelfstandiger geworden en kunnen beter om hulp vragen. Esmee is heel klantgericht en Thymen denkt goed over de dingen na.”
Richard vult aan: “Ik merkte dat ze opnieuw geïnteresseerd raakten. Ze begonnen weer vragen te stellen over de taken. En ze zijn ontvankelijker geworden om te leren.”
Thymen haalde ook zijn bhv- en heftruckbewijs. Gert-Jan laat trots zijn nieuwe heftruckpas zien. “Nu wil ik ook mijn trekkerrijbewijs halen”, zegt hij. “Ik vind het zo mooi dat ik deze uitdaging aan mocht gaan. Het voelt hier niet als dagbesteding, maar als een echte leerwerkplek.”
Praktijkverklaringen zijn niet zomaar documenten, maar maken mensen zichtbaar.
Hoe werkt een praktijkverklaring?
Janine reikte alleen dit schooljaar al ruim 50 praktijkverklaringen uit in de regio Foodvalley. Aan mensen uit de dagbesteding, maar ook aan werkzoekenden, nieuwkomers en jongeren die niet meer naar school gaan.
“School is niet voor iedereen vanzelfsprekend”, zegt ze. “Dit traject zorgt ervoor dat mensen kunnen bewijzen wat ze kunnen, op hun niveau.”
Elke uitreiking blijft voor haar bijzonder. Ze glimlacht wanneer ze vertelt over een deelnemer die vroeg hoeveel lijstjes hij nodig had. “Hij wilde al zijn verklaringen ophangen in huis. Zo waardevol is het voor hem.” Niet voor niets, want de praktijkverklaringen zijn een landelijk waardedocument en kunnen op het cv.
Waarom bedrijven meedoen
“Werkgevers gunnen hun mensen dit traject,” zegt Janine. “Het kost wat extra tijd en aandacht, maar ze krijgen er ook veel voor terug. Medewerkers groeien in zelfstandigheid, werkplezier én motivatie.”
Bovendien krijgen bedrijven de kosten van het traject honderd procent vergoed door de Arbeidsmarktregio FoodValley en Werkcentrum FoodValley. Ook kunnen organisaties gebruik maken van de Subsidieregeling praktijkleren in de derde leerweg.
Sonja vond het prettig dat het traject weinig extra werk vroeg. “Janine startte het op en daarna hebben we elkaar nog maar drie keer gesproken. Dat werkt heel prettig. Janine is geduldig en toegankelijk. Ze maakt tijd vrij voor ons en begrijpt onze doelgroep.”
Sterke samenwerking in de regio
Diane van Moerkerk, werkzaam bij Arbeidsmarktregio FoodValley en COG, ziet ook hoe waardevol de praktijkverklaringen zijn. “In dit traject werken alle partijen samen: gemeenten, het UWV, onderwijsinstellingen, organisaties, SBB, Werkcentrum Foodvalley en Werkgeversservicepunt regio Foodvalley.”
Diane is gedreven om jongeren en volwassenen deze kans te geven. “Via leren op de werkvloer veroveren mensen hun plek in de maatschappij. Dat is enorm waardevol. Regelmatig stromen mensen daarna alsnog in op een mbo-opleiding. De praktijkverklaring gaf net dat extra zetje in de rug.”
Drie mensen zichtbaar
Bij De Groenerie gaat inmiddels de appeltaart met slagroom rond. Op tafel liggen drie officiële verklaringen, met drie handtekeningen. “Deze praktijkverklaring laat zien wat ik allemaal kan. Dat vind ik heel bijzonder”, fluistert Esmee. “Ik vind het mooi dat daar nu aandacht voor is”, vult Thymen aan.
Ook jouw medewerkers zichtbaar maken?
Wil jij als werkgever je medewerkers zonder diploma laten groeien? Start dan, net als De Groenerie, een traject voor praktijkverklaringen. Neem contact op met volwassenenonderwijs@duloncollege.nl voor meer informatie.